Zbiór mów średniej długości

Sabbāsava Sutta

Mowa o wszystkich skazach

Oto com usłyszał. Pewnego razu Błogosławiony przebywał niedaleko miasta Sāvatthi w klasztorze Anāthapiṇḍiki w gaju Jety. Tam Błogosławiony zwrócił się do mnichów: „Mnisi”. „Bhadante”. Mnisi ci posłyszeli Błogosławionego. Oto co Błogosławiony powiedział:

„Mnisi, przedstawię wam metodę jak powstrzymać wszystkie skazy. Słuchajcie z należytą uwagą tego co powiem”.

„Tak będzie, Bhante”. mnisi ci posłyszeli Błogosławionego.

Oto co Błogosławiony powiedział:

Mnisi, powiadam wam, jedynie rozumiejący i dostrzegający kładzie kres skazom, w przeciwieństwie do nierozumiejącego oraz niedostrzegającego. Kim jest, o mnisi rozumiejący, kim jest dostrzegający, który jak powiadam kładzie kres skazom? Ten, kto stosownie przykłada uwagę, w przeciwieństwie do tego, kto niestosownie przykłada uwagę. Niestosowne, o mnisi przyłożenie uwagi prowadzi do powstawania nowych skaz, do wzrostu już powstałych. Stosowne, o mnisi przyłożenie uwagi prowadzi do niepowstawania nowych skaz, do zaniku już powstałych.

Istnieją skazy wyzbyte dzięki dostrzeganiu, istnieją skazy wyzbyte dzięki poniechaniu, istnieją skazy wyzbyte dzięki praktycznemu użytkowaniu, istnieją skazy wyzbyte dzięki tolerowaniu, istnieją skazy wyzbyte dzięki unikaniu, istnieją skazy wyzbyte dzięki usuwaniu, istnieją skazy wyzbyte dzięki rozwijaniu medytacji.

Skazy wyzbyte dzięki dostrzeganiu

Które, o mnisi skazy wyzbyte są dzięki dostrzeganiu? Zdarza się, mnisi, że niepouczony, pospolity człowiek –który nie ma czci dla Szlachetnych, nie jest zaznajomiony z ich naukami, ani nie jest poinstruowany w ich Dhammie, który nie ma czci dla Poczciwych, nie jest zaznajomiony z ich naukami, ani nie jest poinstruowany w ich Dhammie– nie ma pojęcia na jakie zjawiska należy przykładać uwagę, a na jakie zjawiska nie należy przykładać uwagi. Nie mając pojęcia na jakie zjawiska należy przykładać uwagę, a na jakie zjawiska nie należy przykładać uwagi, nie przykłada uwagi na zjawiska, na które należy przykładać uwagę i przykłada uwagę na zjawiska, na które nie należy przykładać uwagi.

Cóż to, o mnisi za zjawiska, na które nie należy przykładać uwagi, a na które przyłożono uwagę? Będzie to, o mnisi przyłożenie uwagi na zjawiska, które prowadzą do powstawania nowych skaz pożądania, do wzrostu już powstałych, które prowadzą do powstawania nowych skaz stawania się, do wzrostu już powstałych, które prowadzą do powstawania nowych skaz niewiedzy, do wzrostu już powstałych. To są, o mnisi zjawiska, na które nie należy przykładać uwagi, a na które przyłożono uwagę.

Cóż to, o mnisi za zjawiska, na które należy przykładać uwagę, a na które nie przyłożono uwagi? Będzie to, o mnisi przyłożenie uwagi na zjawiska, które nie prowadzą do powstawania nowych skaz pożądania, do zaniku już powstałych, które nie prowadzą do powstawania nowych skaz stawania się, do zaniku już powstałych, które nie prowadzą do powstawania nowych skaz niewiedzy, do zaniku już powstałych. To są, o mnisi zjawiska, na które należy przykładać uwagę, a na które nie przyłożono uwagi.

Ponieważ przyłożono uwagę na zjawiska, na które nie należy przykładać uwagi, oraz nie przyłożono uwagi na zjawiska, na które należy przykładać uwagę, dlatego też doszło do powstania nowych skaz, do wzrostu już powstałych skaz.

Można niestosownie przykładać uwagę w następujący sposób:

Czy istniałem w przeszłości? Czy nie istniałem w przeszłości? Kim byłem w przeszłości? Jaki byłem w przeszłości? Kim byłem, uprzednio będąc kim w przeszłości?

Czy będę istniał w przyszłości? Czy nie będę istniał w przyszłości? Kim będę w przyszłości? Jaki będę w przyszłości? Kim będę, uprzednio będąc kim w przyszłości?

Odnośnie własnego istnienia w teraźniejszości mogą pojawić się tego rodzaju niepewności:

Czy istnieję? Czy nie istnieję? Kim jestem? Jaki jestem? Skąd to istnienie przyszło? Dokąd będzie szło?

Takie niestosowne przykładanie uwagi prowadzi do powstania jednego z sześciu poglądów.

„ja jako istota istnieję”. „ja jako istota nie istnieję”. „ja jako istota mogę poznać swoją prawdziwą istotę”. „ja jako istota nie mogę poznać swojej prawdziwej istoty”. „poprzez brak własnej istoty mogę poznać swoją prawdziwą istotę”. „ja jako istota zdaję sobie sprawę, wiem i doświadczam dobrych i złych rezultatów kammy. Co więcej, mając taką samą naturę jak wszystko inne, moja istota jest stała, wieczna i nie podlega zmianie”.

Powiadam wam, mnisi, to jest zagłębianie się w poglądy, nieprzepastne poglądy, nieprzeniknione poglądy, targanie poglądami, oplatanie się poglądami, jarzmo poglądów. Przez to jarzmo poglądów, o mnisi, niepouczony, pospolity człowiek nie jest wyzwolony od narodzin, starości, śmierci, żalów, lamentów, krzywd, smutków i rozpaczy; powiadam wam „nie jest wyzwolony od krzywdy

Pouczony człowiek, o mnisi, uczeń Szlachetnych –który ma cześć dla Szlachetnych, jest zaznajomiony z ich naukami, oraz jest poinstruowany w ich Dhammie, który ma cześć dla Poczciwych, jest zaznajomiony z ich naukami, oraz jest poinstruowany w ich Dhammie– ma pojęcie na jakie zjawiska należy przykładać uwagę, a na jakie zjawiska nie należy przykładać uwagi. Mając pojęcie na jakie zjawiska należy przykładać uwagę, a na jakie zjawiska nie należy przykładać uwagi, przykłada uwagę na zjawiska, na które należy przykładać uwagę i nie przykłada uwagi na zjawiska, na które nie należy przykładać uwagi.

Cóż to, o mnisi za zjawiska, na które nie należy przykładać uwagi, na które nie przyłożono uwagi? Będzie to, o mnisi przyłożenie uwagi na zjawiska, które prowadzą do powstawania nowych skaz pożądania, do wzrostu już powstałych, które prowadzą do powstawania nowych skaz stawania się, do wzrostu już powstałych, które prowadzą do powstawania nowych skaz niewiedzy, do wzrostu już powstałych. To są, o mnisi zjawiska, na które nie należy przykładać uwagi, na które nie przyłożono uwagi.

Cóż to, o mnisi za zjawiska, na które należy przykładać uwagę, na które przyłożono uwagę? Będzie to, o mnisi przyłożenie uwagi na zjawiska, które nie prowadzą do powstawania nowych skaz pożądania, do zaniku już powstałych, które nie prowadzą do powstawania nowych skaz stawania się, do zaniku już powstałych, które nie prowadzą do powstawania nowych skaz niewiedzy, do zaniku już powstałych. To są, o mnisi zjawiska, na które należy przykładać uwagę, na które przyłożono uwagę.

Ponieważ przyłożono uwagę na zjawiska, na które należy przykładać uwagę, oraz nie przyłożono uwagi na zjawiska, na które nie należy przykładać uwagi, dlatego też nie doszło do powstania nowych skaz, do zaniku już powstałych skaz.

„Oto krzywda” w taki sposób mądrze przykłada uwagę, „oto przyczyna krzywdy” w taki sposób mądrze przykłada uwagę, „oto niezradzanie się krzywdy” w taki sposób mądrze przykłada uwagę, „oto ścieżka prowadząca do niezradzania się krzywdy” w taki sposób mądrze przykłada uwagę. Stosowne przyłożenie uwagi prowadzi do zaniku trzech zniewoleń: przekonania o istnieniu trwałej osobowości, wątpliwości odnośnie Doktryny, oraz wiary w wyzwolenie poprzez rytuały i ceremonie. Te skazy, powiadam wam o mnisi, wyzbyte są dzięki dostrzeganiu.

Skazy wyzbyte dzięki poniechaniu

Które, o mnisi skazy wyzbyte są dzięki poniechaniu? Zdarza się, mnisi, że mnich mądrze rozważając pozostaje z powściągniętym zmysłem wzroku. Mnisi, ten kto pozostaje z niepowściągniętym zmysłem wzroku, w nim powstaną druzgoczące i gorejące skazy, a ten kto pozostaje z powściągniętym zmysłem wzroku, nie będzie w nim druzgoczących i gorejących skaz.

Mądrze rozważając pozostaje z powściągniętym zmysłem słuchu etc., pozostaje z powściągniętym zmysłem węchu etc., pozostaje z powściągniętym zmysłem smaku etc., pozostaje z powściągniętym zmysłem dotyku etc., pozostaje z powściągniętym umysłem. Mnisi, ten kto pozostaje z niepowściągniętym umysłem, w nim powstaną druzgoczące i gorejące skazy, a ten kto pozostaje z powściągniętym umysłem, nie będzie w nim druzgoczących i gorejących skaz.

Mnisi, ten kto pozostaje z niepowściągniętymi zmysłami, w nim powstaną druzgoczące i gorejące skazy, a ten kto pozostaje z powściągniętymi zmysłami, nie będzie w nim druzgoczących i gorejących skaz. Te skazy, powiadam wam o mnisi, wyzbyte są dzięki poniechaniu.

Skazy wyzbyte dzięki praktycznemu użytkowaniu

Które, o mnisi skazy wyzbyte są dzięki praktycznemu użytkowaniu? Zdarza się, mnisi, że mnich mądrze rozważając używa mnisich szat, jedynie dla ochrony przed zimnem, dla ochrony przed gorącem, przed kontaktem z kąsającymi owadami, komarami, wiatrem, upałem oraz różnymi pełzającymi stworzeniami, jedynie po to, by zakryć wstydliwe części ciała.

Mądrze rozważając używa pożywienia z jałmużny, nie dla przyjemności, ani dla odurzenia, ani dla polepszenia, ani dla upiększenia, jedynie z myślą utrzymania i przetrwania tego ciała, by zaspokoić łaknienie, by wspomóc praktykę czystego żywota; „Porzucając dawne odczucia, nie wzniecając nowych odczuć, będę żył w zdrowiu, bez poczucia winy, pozostając w pełni zadowolonym”.

Stosownie rozważając używa miejsca spoczynku, jedynie dla ochrony przed zimnem, dla ochrony przed gorącem, przed kontaktem z kąsającymi owadami, komarami, wiatrem, upałem oraz różnymi pełzającymi stworzeniami, jedynie po to, by uchronić się przed zmianami klimatu, oraz by cieszyć się z odosobnienia.

Stosownie rozważając używa lekarstw po to, by wyleczyć się z choroby, jedynie dla ochrony przed powstałymi gnębiącymi odczuciami, oraz by cieszyć się dobrym zdrowiem.

Mnisi, ten kto nie potrafi umiejętnie użytkować, w nim powstaną druzgoczące i gorejące skazy, a ten kto potrafi umiejętnie użytkować, nie będzie w nim druzgoczących i gorejących skaz. Te skazy, powiadam wam, o mnisi, wyzbyte są dzięki praktycznemu użytkowaniu.

Skazy wyzbyte dzięki tolerowaniu

Które, o mnisi skazy wyzbyte są dzięki tolerowaniu? Zdarza się, mnisi, że mnich mądrze rozważając cierpliwie znosi zimno, gorąco, głód, pragnienie, kąsające owady, komary, wiatr, upał, różne pełzające stworzenia, przykre słowa, niechcianą mowę. Cierpliwie znosi powstałe w ciele doznania; bolesne, przeszywające, kłujące, rozdzierające, nieznośne, znienawidzone, grożące utracie życia.

Mnisi, ten kto nie ma takiej wytrzymałości, w nim powstaną druzgoczące i gorejące skazy, a ten kto ma taką wytrzymałość, nie będzie w nim druzgoczących i gorejących skaz. Te skazy, powiadam wam, o mnisi, wyzbyte są dzięki tolerowaniu.

Skazy wyzbyte dzięki unikaniu

Które, o mnisi skazy wyzbyte są dzięki unikaniu? Zdarza się, mnisi, że mnich mądrze rozważając unika dzikich słoni, unika dzikich koni, unika dzikich byków, unika dzikich psów, węży, starych pni drzew, kolczastych zarośli, przepaści, stromizn, rynsztoków, ścieków. Jeśli przesiaduje w niewłaściwych miejscach, jeśli chadza do nieodpowiednich miejsc, jeśli zadaje się z niegodziwymi ludźmi, jego współtowarzysze w mnisim życiu mogą podejrzewać, że zszedł na złą drogę, tak więc mądrze rozważając unika przesiadywania w niewłaściwych miejscach, chadzania do nieodpowiednich miejsc i zadawania się z niegodziwymi ludźmi.

Mnisi, ten kto nie unika takich miejsc, w nim powstaną druzgoczące i gorejące skazy, a ten kto unika tych miejsc, nie będzie w nim druzgoczących i gorejących skaz. Te skazy, powiadam wam, o mnisi, wyzbyte są dzięki unikaniu.

Skazy wyzbyte dzięki odsuwaniu

Które, o mnisi skazy wyzbyte są dzięki odsuwaniu? Zdarza się, mnisi, że mnich mądrze rozważając nie toleruje, porzuca, odpycha, wyzbywa się oraz doprowadza do unicestwienia pojawiające się myśli pożądania etc., pojawiające się myśli gniewu etc., pojawiające się myśli okrucieństwa, mądrze rozważając nie toleruje, porzuca, odpycha, wyzbywa się oraz doprowadza do unicestwienia pojawiające się złe i nieodpowiednie myśli.

Mnisi, ten kto nie odsuwa takich myśli, w nim powstaną druzgoczące i gorejące skazy, a ten kto odsuwa takie myśli, nie będzie w nim druzgoczących i gorejących skaz. Te skazy, powiadam wam, o mnisi, wyzbyte są dzięki odsuwaniu.

Skazy wyzbyte dzięki rozwijaniu medytacji

Które, o mnisi skazy wyzbyte są dzięki rozwijaniu medytacji? Zdarza się, mnisi, że mnich mądrze rozważając rozwija uważność, będącą czynnikiem oświecenia, prowadzącą do oddalenia się od wad, do wygaszenia pożądań, do ustania skaz, do oderwania się od wszelkich zanieczyszczeń, mądrze rozważając rozwija badanie Dhammy, będące czynnikiem oświecenia etc., mądrze rozważając rozwija energię, będącą czynnikiem oświecenia etc., mądrze rozważając rozwija radosne uniesienie, będącą czynnikiem oświecenia etc., mądrze rozważając rozwija uspokojenie, będącą czynnikiem oświecenia etc., mądrze rozważając rozwija koncentrację, będącą czynnikiem oświecenia etc., mądrze rozważając rozwija zrównoważenie, będące czynnikiem oświecenia prowadzącą do oddalenia się od wad, do wygaszenia pożądań, do ustania skaz, do oderwania się od wszelkich zanieczyszczeń.

Mnisi, ten kto nie rozwija czynników oświecenia, w nim powstaną druzgoczące i gorejące skazy, a ten kto rozwija czynniki oświecenia, nie będzie w nim druzgoczących i gorejących skaz. Te skazy, powiadam wam, o mnisi, wyzbyte są dzięki rozwijaniu.

Jeśli o mnisi, skazy, które powinny być wyzbyte dzięki dostrzeganiu zostają wyzbyte dzięki dostrzeganiu, skazy, które powinny być wyzbyte dzięki poniechaniu zostają wyzbyte dzięki poniechaniu, skazy, które powinny być wyzbyte dzięki praktycznemu użytkowaniu zostają wyzbyte dzięki praktycznemu użytkowaniu, skazy, które powinny być wyzbyte dzięki tolerowaniu zostają wyzbyte dzięki tolerowaniu, skazy, które powinny być wyzbyte dzięki unikaniu zostają wyzbyte dzięki unikaniu, skazy, które powinny być wyzbyte dzięki odsuwaniu zostają wyzbyte dzięki odsuwaniu, skazy, które powinny być wyzbyte dzięki rozwijaniu medytacji zostają wyzbyte dzięki rozwijaniu medytacji, powiadam wam mnisi – mnich taki powstrzymał wszystkie skazy, odciął pragnienie, wyzwolił się z jarzma, rozpoznał dokładnie swoją pychę, ostatecznie położył kres krzywdzie.

To właśnie powiedział Błogosławiony. Uradowani mnisi rozkoszowali się słowami Błogosławionego.