Zbiór mów średniej długości

Satipaṭṭhāna Sutta

10. Mowa o ustanowieniach uważności

Oto, com usłyszał—pewnego razu Błogosławiony przebywał w państwie Kurū, w Kammāsadhamma, jednym z miast targowych ludu Kurū. Tam Błogosławiony zwrócił się do mnichów:

„Mnisi”.

„Bhadante”. mnisi ci posłyszeli Błogosławionego.

Oto co Błogosławiony powiedział:

Wprowadzenie (Uddeso)

„Mnisi, oto bezpośrednia droga do oczyszczenia wszelkich istot, do przezwyciężenia smutku i żalu, do zmierzchu krzywdy i rozpaczy, do właściwego osiągnięcia, do realizacji Nibbāny a mianowicie cztery ustanowienia uważności.

Które to cztery? Otóż, mnisi, mnich taki, odsuwając tęsknoty i troski w odniesieniu do świata, pilnie i świadomie trwa, dostrzegając z przejrzystym zrozumieniem ciało takie jakim jest, odsuwając tęsknoty i troski w odniesieniu do świata, pilnie i świadomie trwa, dostrzegając z przejrzystym zrozumieniem doznania i uczucia takie jakimi są, odsuwając tęsknoty i troski w odniesieniu do świata, pilnie i świadomie trwa, dostrzegając z przejrzystym zrozumieniem umysł taki jakim jest, odsuwając tęsknoty i troski w odniesieniu do świata, pilnie i świadomie trwa, dostrzegając z przejrzystym zrozumieniem naturę zjawisk taką jaka jest.

1. Obserwacja ciała

a) O oddychaniu

W jaki sposób, mnisi, mnich obserwuje ciało takie jakim jest? Otóż, mnisi, mnich taki, udaje się w ustępy leśne, u stóp drzewa bądź w pustym pomieszczeniu siada ze skrzyżowanymi nogami, utrzymując wyprostowane ciało i umiejscawia swoją uważność przed sobą, w okolicach twarzy. W ten sposób świadomie wdycha, świadomie wydycha. Robiąc głęboki wdech, rozumie właściwie: „Robię głęboki wdech”. Robiąc głęboki wydech, rozumie właściwie: „Robię głęboki wydech”. Robiąc płytki wdech, rozumie właściwie: „Robię płytki wdech”. Robiąc płytki wydech, rozumie właściwie: „Robię płytki wydech”. „Odczuwając całe ciało, robię wdech”—tak praktykuje. „Odczuwając całe ciało, robię wydech”—tak praktykuje. „Uspokajając wszystkie części ciała, robię wdech”—tak praktykuje. „Uspokajając wszystkie części ciała, robię wydech”—tak praktykuje.

Tak jak ktoś kto wprawnie posługuje się heblem, bądź uczeń tej osoby, robiąc długi ruch heblem, rozumie właściwie: „Robię długi ruch”. Robiąc krótki ruch heblem, rozumie właściwie: „Robię krótki ruch”. W ten sam sposób mnisi, mnich robiąc głęboki wdech, rozumie właściwie: „Robię głęboki wdech”. Robiąc głęboki wydech, rozumie właściwie: „Robię głęboki wydech”. Robiąc płytki wdech, rozumie właściwie: „Robię płytki wdech”. Robiąc płytki wydech, rozumie właściwie: „Robię płytki wydech”. „Odczuwając całe ciało, robię wdech”—tak praktykuje . „Odczuwając całe ciało, robię wydech”—tak praktykuje. „Uspokajając wszystkie części ciała, robię wdech”—tak praktykuje. „Uspokajając wszystkie części ciała, robię wydech”—tak praktykuje.

(wgląd)

W ten sposób utrzymuje obserwację ciała takiego jakim jest od wewnątrz, utrzymuje obserwację ciała takiego jakim jest z zewnątrz, utrzymuje obserwację ciała takiego jakim jest zarówno od wewnątrz jak i z zewnątrz. W ten sposób trwa, obserwując predyspozycje pojawiania się zjawisk w ciele, w ten sposób trwa, obserwując predyspozycje przemijania zjawisk w ciele, w ten sposób trwa, obserwując predyspozycje pojawiania się i przemijania zjawisk w ciele. Teraz jego świadomość jest utwierdzona: „Oto jest ciało!” W ten sposób, mając na uwadze czyste zrozumienie i nie podlegającą niczemu, czystą świadomość, pozostaje tak, bez jakiegokolwiek lgnięcia do świata—w ten sposób mnisi, mnich utrzymuje dostrzeganie ciała takiego jakim jest.

b) o pozycjach ciała

Zatem, mnisi, mnich taki chodząc, rozumie właściwie: „chodzę”, stojąc, rozumie właściwie: „stoję”, siedząc, rozumie właściwie: „siedzę”, leżąc, rozumie właściwie: „leżę”. Jakkolwiek byłoby ułożone jego ciało, zawsze powstaje w mnichu właściwe zrozumienie odnośnie pozycji jego ciała.

W ten sposób utrzymuje obserwację ciała takiego jakim jest od wewnątrz, utrzymuje obserwację ciała takiego jakim jest z zewnątrz, utrzymuje obserwację ciała takiego jakim jest zarówno od wewnątrz jak i z zewnątrz … pe … mając na uwadze czyste zrozumienie i nie podlegającą niczemu, czystą świadomość, pozostaje tak, bez jakiegokolwiek lgnięcia do świata—w ten sposób mnisi, mnich utrzymuje dostrzeganie ciała takiego jakim jest.

c) o przejrzystym zrozumieniu

Zatem, mnisi, mnich taki zdaje sobie w pełni sprawę, przejrzyście rozumiejąc, gdy idzie wprzód, bądź gdy zawraca, zdaje sobie w pełni sprawę, przejrzyście rozumiejąc, gdy spogląda, bądź gdy odwraca wzrok, zdaje sobie w pełni sprawę, przejrzyście rozumiejąc, gdy zgina, bądź gdy rozciąga kończyny, zdaje sobie w pełni sprawę, przejrzyście rozumiejąc, gdy nosi szaty, trzymając miskę żebraczą oraz wierzchnią szatę, zdaje sobie w pełni sprawę, przejrzyście rozumiejąc, gdy je, pije, przełyka, a także gdy odczuwa smak pożywienia, zdaje sobie w pełni sprawę, przejrzyście rozumiejąc, gdy wydala ekskrementy; kał bądź mocz, zdaje sobie w pełni sprawę, przejrzyście rozumiejąc, gdy chodzi, stoi, siedzi, zasypia, budzi się, mówi, bądź gdy milczy.

W ten sposób utrzymuje obserwację ciała takiego jakim jest od wewnątrz, utrzymuje obserwację ciała takiego jakim jest z zewnątrz, utrzymuje obserwację ciała takiego jakim jest zarówno od wewnątrz jak i z zewnątrz … pe … mając na uwadze czyste zrozumienie i nie podlegającą niczemu, czystą świadomość, pozostaje tak, bez jakiegokolwiek lgnięcia do świata—w ten sposób mnisi, mnich utrzymuje dostrzeganie ciała takiego jakim jest.

d) o rozważaniu nad obrzydliwością ciała

Zatem, mnisi, mnich taki rozważa nad swym ciałem, badając je od dołu, od podeszew stóp, aż po samą górę, po czubki włosów na głowie. Dostrzega to ciało, jako ograniczone przez skórę, oraz pełne wszelkich nieczystości w taki sposób: „w tym ciele są włosy na głowie, włosy na ciele, paznokcie, zęby, skóra, mięśnie, ścięgna, kości, szpik kostny, nerki, serce, wątroba, opłucna, śledziona, płuca, jelito cienkie, jelito grube, żołądek z jego zawartością, fekalia, żółć, flegma, ropa, krew, pot, tłuszcz, łzy, łój, ślina, śluz nosowy, maź stawowa i mocz”. Tak jak, mnisi, wór, mający jeden otwór u góry, drugi u dołu, wypełniony różnego rodzaju nasionami: lepkim ryżem z wyżyn, brązowym ryżem nizinnym, zielonym groszkiem, fasolą, sezamem oraz wyłuskanym białym ryżem. Podobnie jak ktoś kto ma dobry wzrok, gdyby otworzył ten wór mógłby ocenić: „To jest lepki ryż z wyżyn, to jest brązowy ryż nizinny, to jest zielony groszek, to jest fasola, to jest sezam, to jest wyłuskany biały ryż”. W ten sam sposób, mnisi, mnich taki rozważa nad swym ciałem badając je od dołu, od podeszew stóp, aż po samą górę, po czubki włosów na głowie. Dostrzega to ciało, jako ograniczone przez skórę, oraz pełne wszelkich nieczystości w taki sposób: „w tym ciele są włosy na głowie … pe … i mocz”.

W ten sposób utrzymuje obserwację ciała takiego jakim jest od wewnątrz, utrzymuje obserwację ciała takiego jakim jest z zewnątrz, utrzymuje obserwację ciała takiego jakim jest zarówno od wewnątrz jak i z zewnątrz … pe … mając na uwadze czyste zrozumienie i nie podlegającą niczemu, czystą świadomość, pozostaje tak, bez jakiegokolwiek lgnięcia do świata—w ten sposób mnisi, mnich utrzymuje dostrzeganie ciała takiego jakim jest.

e) o rozważaniu nad pierwiastkami

Zatem, mnisi, mnich taki rozważa nad swym ciałem jako złożonym z pierwiastków, niezależnie od pozycji, jakkolwiek byłoby ułożone, w taki sposób: „w tym ciele są pierwiastki ziemi, pierwiastki wody, pierwiastki ognia, pierwiastki wiatru”.

Tak jak ktoś kto wprawnie posługuje się nożem rzeźnickim, bądź uczeń tej osoby, ubiwszy wcześniej krowę i podzieliwszy ją na części, usiadłby obok skrzyżowania dróg z tak poćwiartowanym mięsem. W ten sam sposób, mnisi, mnich taki rozważa nad swym ciałem jako złożonym z pierwiastków, niezależnie od pozycji, jakkolwiek byłoby ułożone, w taki sposób: „w tym ciele są pierwiastki ziemi, pierwiastki wody, pierwiastki ognia, pierwiastki wiatru”.

W ten sposób utrzymuje obserwację ciała takiego jakim jest od wewnątrz, utrzymuje obserwację ciała takiego jakim jest z zewnątrz, utrzymuje obserwację ciała takiego jakim jest zarówno od wewnątrz jak i z zewnątrz … pe … mając na uwadze czyste zrozumienie i nie podlegającą niczemu, czystą świadomość, pozostaje tak, bez jakiegokolwiek lgnięcia do świata—w ten sposób mnisi, mnich utrzymuje dostrzeganie ciała takiego jakim jest.

f) o dziewięciu cmentarnych stopniach rozkładu

Zatem, mnisi, mnich taki jakoby widział martwe ciało leżące na cmentarzysku, obserwując je po jednym, dwóch, trzech dniach po śmierci, jak pęcznieje, jak zmienia kolor, jak zaczyna się rozkładać. Porównuje to do własnego ciała: „Doprawdy, me ciało ma tę samą naturę, czeka je taki sam los, to jest nieuniknione”.

W ten sposób utrzymuje obserwację ciała takiego jakim jest od wewnątrz, utrzymuje obserwację ciała takiego jakim jest z zewnątrz, utrzymuje obserwację ciała takiego jakim jest zarówno od wewnątrz jak i z zewnątrz … pe … mając na uwadze czyste zrozumienie i nie podlegającą niczemu, czystą świadomość, pozostaje tak, bez jakiegokolwiek lgnięcia do świata—w ten sposób mnisi, mnich utrzymuje dostrzeganie ciała takiego jakim jest.

Zatem, mnisi, mnich taki jakoby widział martwe ciało leżące na cmentarzysku, jak jest pożerane przez kruki, jak jest pożerane przez sokoły, jak jest pożerane przez sępy, jak jest pożerane przez czaple, jak jest pożerane przez psy, jak jest pożerane przez tygrysy, jak jest pożerane przez pantery, jak jest pożerane przez szakale, jak jest pożerane przez różnorakie insekty i robaki. Porównuje to do własnego ciała: „Doprawdy, me ciało ma tę samą naturę, czeka je taki sam los, to jest nieuniknione”. … pe…. w ten sposób mnisi, mnich utrzymuje dostrzeganie ciała takiego jakim jest.

Zatem, mnisi, mnich taki jakoby widział martwe ciało leżące na cmentarzysku, z którego pozostał jedynie kościotrup ze strzępami tkanek i skrzepami krwi, ze ścięgnami, które utrzymują szkielet w całości … pe … z którego pozostał jedynie kościotrup bez tkanek, o krwawym zabarwieniu, ze ścięgnami, które utrzymują szkielet w całości … pe … z którego pozostał jedynie kościotrup bez tkanek i bez śladu krwi, ze ścięgnami, które utrzymują szkielet w całości … pe … z którego pozostały niczym nie połączone kości rozrzucone we wszystkich kierunkach, tutaj kość ręki, tam kość stopy, tutaj kość piszczelowa, tam kość udowa, tutaj kość miednicy, tam kość kręgosłupa, tutaj kości żeber, tam kość mostka, tutaj kość ramienna, tam kość łopatki, tutaj kręgi szyjne, tam kość żuchwy, tutaj zęby, tam czaszka. Porównuje to do własnego ciała: „Doprawdy, me ciało ma tę samą naturę, czeka je taki sam los, to jest nieuniknione”. … pe…. w ten sposób mnisi, mnich utrzymuje dostrzeganie ciała takiego jakim jest.

Zatem, mnisi, mnich taki jakoby widział martwe ciało leżące na cmentarzysku, z którego pozostały białe niczym muszle kości … pe … z którego po trzech latach pozostał stos gnatów … pe … z którego pozostały jedynie zbutwiałe szczątki i proch. Porównuje to do własnego ciała: „Doprawdy, me ciało ma tę samą naturę, czeka je taki sam los, to jest nieuniknione”.

(wgląd)

W ten sposób utrzymuje obserwację ciała takiego jakim jest od wewnątrz, utrzymuje obserwację ciała takiego jakim jest z zewnątrz, utrzymuje obserwację ciała takiego jakim jest zarówno od wewnątrz jak i z zewnątrz. W ten sposób trwa, obserwując predyspozycje pojawiania się zjawisk w ciele, w ten sposób trwa, obserwując predyspozycje przemijania zjawisk w ciele, w ten sposób trwa, obserwując predyspozycje pojawiania się i przemijania zjawisk w ciele. Teraz jego świadomość jest utwierdzona: „Oto jest ciało!” W ten sposób, mając na uwadze czyste zrozumienie i nie podlegającą niczemu, czystą świadomość, pozostaje tak, bez jakiegokolwiek lgnięcia do świata—w ten sposób mnisi, mnich utrzymuje dostrzeganie ciała takiego jakim jest.

2. Obserwacja doznań i uczuć

W jaki sposób, mnisi, mnich obserwuje doznania i uczucia takie jakimi są? Otóż, mnisi, mnich taki, doznając przyjemnego doznania bądź uczucia, rozumie właściwie: „Doznaję przyjemnego doznania bądź uczucia”. Doznając nieprzyjemnego doznania bądź uczucia, rozumie właściwie: „Doznaję nieprzyjemnego doznania bądź uczucia”. Doznając ani przyjemnego ani nieprzyjemnego doznania bądź uczucia, rozumie właściwie: „Doznaję ani przyjemnego ani nieprzyjemnego doznania bądź uczucia”. Odczuwając miłe doznanie cielesne, rozumie właściwie: ”Odczuwam miłe doznanie cielesne”. Odczuwając błogie uczucie umysłowe, rozumie właściwie: ”Odczuwam błogie uczucie umysłowe”. Odczuwając bolesne doznanie cielesne, rozumie właściwie: ”Odczuwam bolesne doznanie cielesne”. Odczuwając krzywdzące uczucie umysłowe, rozumie właściwie: ”Odczuwam krzywdzące uczucie umysłowe”. Odczuwając ani przyjemne ani nieprzyjemne doznanie cielesne, rozumie właściwie: „Odczuwam ani przyjemne ani nieprzyjemne doznanie cielesne”. Odczuwając ani przyjemne ani nieprzyjemne uczucie umysłowe, rozumie właściwie: „Odczuwam ani przyjemne ani nieprzyjemne uczucie umysłowe”.

(wgląd)

W ten sposób utrzymuje obserwację doznań i uczuć takich jakimi są od wewnątrz, utrzymuje obserwację doznań i uczuć takich jakimi są z zewnątrz, utrzymuje obserwację doznań i uczuć takich jakimi są zarówno od wewnątrz jak i z zewnątrz. W ten sposób trwa, obserwując predyspozycje pojawiania się zjawisk doznaniowo-uczuciowych, w ten sposób trwa, obserwując predyspozycje przemijania zjawisk doznaniowo-uczuciowych, w ten sposób trwa, obserwując predyspozycje pojawiania się i przemijania zjawisk doznaniowo-uczuciowych. Teraz jego świadomość jest utwierdzona: „Oto są doznania i uczucia!” W ten sposób, mając na uwadze czyste zrozumienie i nie podlegającą niczemu, czystą świadomość, pozostaje tak, bez jakiegokolwiek lgnięcia do świata—w ten sposób mnisi, mnich utrzymuje dostrzeganie doznań i uczuć takich jakimi są.

3. Obserwacja umysłu

W jaki sposób, mnisi, mnich obserwuje umysł takim jaki jest? Otóż, mnisi, mnich taki, mając umysł pełen pożądania, rozumie właściwie: „mam umysł pełen pożądania”, mając umysł pozbawiony pożądania, rozumie właściwie: „mam umysł pozbawiony pożądania”. Mając umysł pełen niechęci, rozumie właściwie: „mam umysł pełen niechęci”, mając umysł pozbawiony niechęci, rozumie właściwie: „mam umysł pozbawiony niechęci”. Mając umysł pełen ułudy, rozumie właściwie: „mam umysł pełen ułudy”, mając umysł pozbawiony ułudy, rozumie właściwie: „mam umysł pozbawiony ułudy”. Mając umysł pełen przygnębienia, rozumie właściwie: „mam umysł pełen przygnębienia”, mając umysł pełen wzburzenia, rozumie właściwie: „mam umysł pełen wzburzenia”. Mając umysł pełen wzniosłości, rozumie właściwie: „mam umysł pełen wzniosłości”, mając umysł pełen przyziemności, rozumie właściwie: „mam umysł pełen przyziemności”. Mając umysł pełen uzależnienia, rozumie właściwie: „mam umysł pełen uzależnienia”, mając umysł pełen niezależności, rozumie właściwie: „mam umysł pełen niezależności”. Mając umysł pełen koncentracji, rozumie właściwie: „mam umysł pełen koncentracji”, mając umysł pozbawiony koncentracji, rozumie właściwie: „mam umysł pozbawiony koncentracji”. Mając umysł pełen swobody rozumie właściwie: „mam umysł pełen swobody”, mając umysł pozbawiony swobody, rozumie właściwie: „mam umysł pozbawiony swobody”.

(wgląd)

W ten sposób utrzymuje obserwację umysłu takim jaki jest od wewnątrz, utrzymuje obserwację umysłu takim jaki jest z zewnątrz, utrzymuje obserwację umysłu takim jaki jest zarówno od wewnątrz jak i z zewnątrz. W ten sposób trwa, obserwując predyspozycje pojawiania się zjawisk w umyśle, w ten sposób trwa, obserwując predyspozycje przemijania zjawisk w umyśle, w ten sposób trwa, obserwując predyspozycje pojawiania się i przemijania zjawisk w umyśle. Teraz jego świadomość jest utwierdzona: „Oto jest umysł!” W ten sposób, mając na uwadze czyste zrozumienie i nie podlegającą niczemu, czystą świadomość, pozostaje tak, bez jakiegokolwiek lgnięcia do świata—w ten sposób mnisi, mnich utrzymuje dostrzeganie umysłu takim jaki jest.

4. Obserwacja natury zjawisk

a) o pięciu przeszkodach

W jaki sposób, mnisi, mnich obserwuje naturę zjawisk taką jaka jest? Otóż, mnisi, mnich taki, obserwuje naturę zjawisk poprzez pryzmat pięciu przeszkód. W jaki sposób zatem, mnisi, mnich obserwuje naturę zjawisk taką jaka jest poprzez pryzmat pięciu przeszkód?

Otóż, mnisi, mnich taki z zaistniałym pragnieniem przyjemności zmysłowej rozumie właściwie: „istnieje we mnie pragnienie przyjemności zmysłowej”, bez zaistniałego pragnienia przyjemności zmysłowej rozumie właściwie: „nie istnieje we mnie pragnienie przyjemności zmysłowej”, rozumie właściwie jak niepowstałe pragnienie przyjemności zmysłowej w nim powstaje, rozumie właściwie jak powstałe pragnienie przyjemności zmysłowej zostaje w nim powstrzymane, rozumie właściwie jak powstrzymane pragnienie przyjemności zmysłowej więcej w nim nie powstaje.

Z zaistniałym gniewem rozumie właściwie: „istnieje we mnie gniew” … pe … Z zaistniałym odrętwieniem i ospałością rozumie właściwie: „istnieje we mnie odrętwienie i ospałość” … pe … Z zaistniałym niezrównoważeniem i zaniepokojeniem rozumie właściwie: „istnieje we mnie niezrównoważenie i zaniepokojenie” … pe … Z zaistniałymi wątpliwościami rozumie właściwie: „istnieją we mnie wątpliwości”, bez zaistniałych wątpliwości rozumie właściwie: „nie istnieją we mnie wątpliwości”, rozumie właściwie jak niepowstałe wątpliwości w nim powstają, rozumie właściwie jak powstałe wątpliwości zostają w nim powstrzymane, rozumie właściwie jak powstrzymane wątpliwości więcej w nim nie powstają.

(wgląd)

W ten sposób utrzymuje obserwację natury zjawisk takiej jaka jest od wewnątrz, utrzymuje obserwację natury zjawisk takiej jaka jest z zewnątrz, utrzymuje obserwację natury zjawisk takiej jaka jest zarówno od wewnątrz jak i z zewnątrz. W ten sposób trwa, obserwując predyspozycje pojawiania się zjawisk w naturze zjawisk, w ten sposób trwa, obserwując predyspozycje przemijania zjawisk w naturze zjawisk, w ten sposób trwa, obserwując predyspozycje pojawiania się i przemijania zjawisk w naturze zjawisk. Teraz jego świadomość jest utwierdzona: „Oto jest natura zjawisk!” W ten sposób, mając na uwadze czyste zrozumienie i nie podlegającą niczemu, czystą świadomość, pozostaje tak, bez jakiegokolwiek lgnięcia do świata—w ten sposób mnisi, mnich utrzymuje dostrzeganie natury zjawisk taką jaka jest.

b) o pięciu składowych przywiązania

W jaki sposób, mnisi, mnich obserwuje naturę zjawisk taką jaka jest? Otóż, mnisi, mnich taki, obserwuje naturę zjawisk poprzez pryzmat pięciu składowych przywiązania W jaki sposób zatem, mnisi, mnich obserwuje naturę zjawisk taką jaka jest poprzez pryzmat pięciu składowych przywiązania?

Otóż, mnisi, mnich taki rozumie właściwie: „oto forma materialna, oto początek formy materialnej, oto koniec formy materialnej, oto doznania i uczucia, oto początek doznań i uczuć, oto koniec doznań i uczuć, oto kojarzenie, oto początek kojarzenia, oto koniec kojarzenia, oto złożoności umysłowe, oto początek złożoności umysłowych, oto koniec złożoności umysłowych, oto biorcza świadomość, oto początek biorczej świadomości, oto koniec biorczej świadomości”.

W ten sposób utrzymuje obserwację natury zjawisk takiej jaka jest od wewnątrz, utrzymuje obserwację natury zjawisk takiej jaka jest z zewnątrz, utrzymuje obserwację natury zjawisk takiej jaka jest zarówno od wewnątrz jak i z zewnątrz … pe … mając na uwadze czyste zrozumienie i nie podlegającą niczemu, czystą świadomość, pozostaje tak, bez jakiegokolwiek lgnięcia do świata—w ten sposób mnisi, mnich utrzymuje dostrzeganie natury zjawisk taką jaka jest.

c) o sześciu obszarach zmysłowych

W jaki sposób, mnisi, mnich obserwuje naturę zjawisk taką jaka jest? Otóż, mnisi, mnich taki, obserwuje naturę zjawisk poprzez pryzmat sześciu wewnętrznych i zewnętrznych obszarów zmysłowych. W jaki sposób zatem, mnisi, mnich obserwuje naturę zjawisk taką jaka jest poprzez pryzmat sześciu wewnętrznych i zewnętrznych obszarów zmysłowych?

Otóż, mnisi, mnich taki rozumie właściwie czym jest oko, rozumie właściwie czym jest forma materialna, rozumie właściwie zniewolenie, powstające w zależności od obydwu, rozumie właściwie jak niepowstałe zniewolenie w nim powstaje, rozumie właściwie jak powstałe zniewolenie zostaje w nim powstrzymane, rozumie właściwie jak powstrzymane zniewolenie więcej w nim nie powstaje.

Rozumie właściwie czym jest ucho, rozumie właściwie czym są dźwięki … pe … Rozumie właściwie czym jest nos, rozumie właściwie czym są zapachy … pe … Rozumie właściwie czym jest język, rozumie właściwie czym jest smak … pe … Rozumie właściwie czym jest ciało, rozumie właściwie czym jest dotyk … pe … Rozumie właściwie czym jest umysł, rozumie właściwie czym są myśli, rozumie właściwie zniewolenie, powstające w zależności od obydwu, rozumie właściwie jak niepowstałe zniewolenie w nim powstaje, rozumie właściwie jak powstałe zniewolenie zostaje w nim powstrzymane, rozumie właściwie jak powstrzymane zniewolenie więcej w nim nie powstaje.

W ten sposób utrzymuje obserwację natury zjawisk takiej jaka jest od wewnątrz, utrzymuje obserwację natury zjawisk takiej jaka jest z zewnątrz, utrzymuje obserwację natury zjawisk takiej jaka jest zarówno od wewnątrz jak i z zewnątrz … pe … mając na uwadze czyste zrozumienie i nie podlegającą niczemu, czystą świadomość, pozostaje tak, bez jakiegokolwiek lgnięcia do świata—w ten sposób mnisi, mnich utrzymuje dostrzeganie natury zjawisk taką jaka jest.

d) o siedmiu czynnikach oświecenia

W jaki sposób, mnisi, mnich obserwuje naturę zjawisk taką jaka jest? Otóż, mnisi, mnich taki, obserwuje naturę zjawisk poprzez pryzmat siedmiu czynników oświecenia. W jaki sposób zatem, mnisi, mnich obserwuje naturę zjawisk taką jaka jest poprzez pryzmat siedmiu czynników oświecenia?

Otóż, mnisi, mnich taki z zaistniałą uważnością będącą czynnikiem oświecenia rozumie właściwie: „istnieje we mnie uważność będąca czynnikiem oświecenia”, bez zaistniałej uważności rozumie właściwie: „nie istnieje we mnie uważność będąca czynnikiem oświecenia”, rozumie właściwie jak niepowstała uważność będąca czynnikiem oświecenia w nim powstaje, rozumie właściwie jak powstała uważność będąca czynnikiem oświecenia doprowadzana jest do doskonałości.

Z zaistniałym badaniem Dhammy będącym czynnikiem oświecenia rozumie właściwie: „istnieje we mnie badanie Dhammy będące czynnikiem oświecenia” … pe … Z zaistniałą energią będącą czynnikiem oświecenia rozumie właściwie: „istnieje we mnie energia będąca czynnikiem oświecenia” … pe … Z zaistniałym radosnym uniesieniem będącym czynnikiem oświecenia rozumie właściwie: „istnieje we mnie radosne uniesienie będące czynnikiem oświecenia” … pe … Z zaistniałym uspokojeniem będącym czynnikiem oświecenia rozumie właściwie: „istnieje we mnie uspokojenie będące czynnikiem oświecenia” … pe … Z zaistniałym skupieniem będącym czynnikiem oświecenia rozumie właściwie: „istnieje we mnie skupienie będące czynnikiem oświecenia” … pe … Z zaistniałym zrównoważeniem będącym czynnikiem oświecenia rozumie właściwie: „istnieje we mnie zrównoważenie będące czynnikiem oświecenia”, bez zaistniałego zrównoważenia będącego czynnikiem oświecenia rozumie właściwie: „nie istnieje we mnie zrównoważenie będące czynnikiem oświecenia”, rozumie właściwie jak niepowstałe zrównoważenie będące czynnikiem oświecenia w nim powstaje, rozumie właściwie jak powstałe zrównoważenie będące czynnikiem oświecenia doprowadzane jest do doskonałości.

W ten sposób utrzymuje obserwację natury zjawisk takiej jaka jest od wewnątrz, utrzymuje obserwację natury zjawisk takiej jaka jest z zewnątrz, utrzymuje obserwację natury zjawisk takiej jaka jest zarówno od wewnątrz jak i z zewnątrz … pe … mając na uwadze czyste zrozumienie i nie podlegającą niczemu, czystą świadomość, pozostaje tak, bez jakiegokolwiek lgnięcia do świata—w ten sposób mnisi, mnich utrzymuje dostrzeganie natury zjawisk taką jaka jest.

e) o Czterech Szlachetnych Prawdach

W jaki sposób, mnisi, mnich obserwuje naturę zjawisk taką jaka jest? Otóż, mnisi, mnich taki, obserwuje naturę zjawisk poprzez pryzmat Czterech Szlachetnych Prawd. W jaki sposób zatem, mnisi, mnich obserwuje naturę zjawisk taką jaka jest poprzez pryzmat Czterech Szlachetnych Prawd?

Otóż, mnisi, mnich taki rozumie tak jak po prawdzie jest: „oto krzywda”, rozumie tak jak po prawdzie jest: „oto przyczyna krzywdy”, rozumie tak jak po prawdzie jest: „oto niezradzanie się krzywdy”, rozumie tak jak po prawdzie jest: „oto Ścieżka prowadząca do niezradzania się krzywdy”.

(wgląd)

W ten sposób utrzymuje obserwację natury zjawisk takiej jaka jest od wewnątrz, utrzymuje obserwację natury zjawisk takiej jaka jest z zewnątrz, utrzymuje obserwację natury zjawisk takiej jaka jest zarówno od wewnątrz jak i z zewnątrz. W ten sposób trwa, obserwując predyspozycje pojawiania się zjawisk w naturze zjawisk, w ten sposób trwa, obserwując predyspozycje przemijania zjawisk w naturze zjawisk, w ten sposób trwa, obserwując predyspozycje pojawiania się i przemijania zjawisk w naturze zjawisk. Teraz jego świadomość jest utwierdzona: „Oto jest natura zjawisk!” W ten sposób, mając na uwadze czyste zrozumienie i nie podlegającą niczemu, czystą świadomość, pozostaje tak, bez jakiegokolwiek lgnięcia do świata—w ten sposób mnisi, mnich utrzymuje dostrzeganie natury zjawisk taką jaka jest.

5. Zakończenie

Mnisi, ktokolwiek doskonaliłby te cztery ustanowienia uważności w taki sposób przez siedem lat, może oczekiwać jednego z dwóch rezultatów; doprowadzenia do najwyższej mądrości tu i teraz, ewentualnie gdy pozostało szczątkowe przywiązanie—do nie-powracania.

Pozostawiając mnisi siedem lat. Jeśli ktokolwiek doskonaliłby te cztery ustanowienia uważności w taki sposób przez sześć lat … pe … pięć lat … pe … cztery lata … pe … trzy lata … pe … dwa lata … pe … jeden rok, może oczekiwać jednego z dwóch rezultatów; doprowadzenia do najwyższej mądrości tu i teraz, ewentualnie gdy pozostało szczątkowe przywiązanie—do nie-powracania.

Pozostawiając mnisi jeden rok. Jeśli ktokolwiek doskonaliłby te cztery ustanowienia uważności w taki sposób przez siedem miesięcy … pe … przez sześć miesięcy … pe … przez pięć miesięcy … pe … przez cztery miesiące … pe … przez trzy miesiące … pe … przez dwa miesiące … pe … przez jeden miesiąc … pe … przez pół miesiąca, może oczekiwać jednego z dwóch rezultatów; doprowadzenia do najwyższej mądrości tu i teraz, ewentualnie gdy pozostało szczątkowe przywiązanie—do nie-powracania.

Pozostawiając mnisi pół miesiąca. Jeśli ktokolwiek doskonaliłby te cztery ustanowienia uważności w taki sposób przez siedem dni, może oczekiwać jednego z dwóch rezultatów; doprowadzenia do najwyższej mądrości tu i teraz, ewentualnie gdy pozostało szczątkowe przywiązanie—do nie-powracania.

Odnośnie do tego zostało powiedziane: „Mnisi, oto bezpośrednia droga do oczyszczenia wszelkich istot, do przezwyciężenia smutku i żalu, do zmierzchu krzywdy i rozpaczy, do właściwego osiągnięcia, do realizacji Nibbāny: a mianowicie cztery ustanowienia uważności”.

To właśnie powiedział Błogosławiony. Uradowani mnisi rozkoszowali się słowami Błogosławionego.